Onboarding nedir? Onboarding süreci aşamaları, sorumlular ve kontrol listesi

Onboarding nedir, onboarding süreci hangi aşamalardan oluşur, kaç gün sürer? Hesap, zimmet ve eğitim adımlarını kimin takip edeceğini gösteren rehber.

FUFerhat UğurluYazSis EkibiYayın: 21 Kasım 20266 dk okuma
Kısaca

Onboarding, yeni işe başlayan çalışanın evrak, hesap, zimmet, eğitim ve oryantasyon adımlarını tamamlayarak işine ve kuruma uyum sağladığı işe alıştırma sürecidir. Üç evrede ilerler: işe başlamadan önce hazırlık, ilk gün ve oryantasyon dönemi. Adımların bir kısmı İK’da, bir kısmı bilgi teknolojilerinde, idari işlerde ve yöneticide olduğundan sürecin başarısı, adımların kimde olduğunun ve tamamlanıp tamamlanmadığının görünmesine bağlıdır.

“Onboarding” kelimesini duyunca çoğu kişi ilk günkü karşılamayı, bir “hoş geldin” kahvesini ve masaya bırakılan birkaç formu düşünür. Bunlar sürecin görünen kısmıdır. Görünmeyen kısmı ise yeni çalışanın bilgisayarının, e-posta hesabının, kartının ve eğitimlerinin ilk gün hazır olup olmamasıdır. Bu adımlar farklı birimlerin elinde olduğu için biri aksadığında yeni çalışan ilk haftasını beklemekle geçirir, yönetici ise neyin eksik olduğunu anlamaya çalışır. Bu yazı onboarding’in ne olduğunu, hangi evrelerden geçtiğini ve adımları kimin üstlendiğini anlatıyor.

Onboarding, yeni işe alınan çalışanın evrak, hesap, zimmet, eğitim ve oryantasyon adımlarını tamamlayarak işine ve kuruma uyum sağladığı işe alıştırma sürecidir. Ayrılan çalışanın çıkış adımlarını yürüten sürece ise offboarding denir.

Onboarding süreci nedir? Üç evrede işe alıştırma

Onboarding süreci aslında üç sorunun cevabıdır: çalışan işe başlamadan önce neler hazır olmalı, ilk gün neler yaşanmalı ve işine tam uyum sağlayana kadar neler izlenmeli? Her evrede adımlar da sorumlular da farklıdır. Evreleri ayırmak, “ilk gün çok şey yapıldı ama ilk haftada kimse ilgilenmedi” ya da “her şey hazırdı ama kimse çalışana ne yapacağını söylemedi” gibi tipik aksaklıkları önler.

1. İşe başlamadan önce

  • Sözleşme ve işe giriş evrakları hazırlanır, eksik belgeler belirlenir.
  • Bilgisayar, telefon veya erişim kartı gibi ekipman için talep açılır.
  • E-posta hesabı ve sistem yetkileri için bilgi teknolojilerine görev verilir.
  • Yönetici, yeni çalışanın ilk haftasını planlar; kiminle tanışacağını ve hangi eğitimleri alacağını belirler.
  • Çalışanın ilk gün nereye, kaçta, kime gelmesi gerektiği önceden iletilir.
  • Eğitim ve oryantasyon programı çalışana atanır, katılım için takvim ayrılır.

2. İlk gün

  • Karşılama yapılır, çalışma alanı ve ekip tanıtılır.
  • Zimmetli ekipman teslim edilir ve teslim kayda geçer.
  • Hesap ve yetkiler çalışır durumda mı kontrol edilir.
  • Kısa bir ilk görev ve ilk haftanın takvimi verilir.
  • Çalışan, ilk haftada hangi adımların tamamlanacağını gösteren bir listeyle karşılanır.
  • Gerekli kurum içi bilgilendirmeler (güvenlik, iletişim kanalları, kullanılacak sistemler) yapılır.

3. Oryantasyon dönemi

  • Kurum, ürünler, süreçler ve politikalar hakkında eğitimler atanır.
  • Katılım kayda alınır; eksik eğitim varsa takibi yapılır.
  • Yönetici belirli aralıklarla çalışanın uyumunu ve beklentilerini konuşur.
  • Tüm adımlar tamamlanınca süreç kapanır ve çalışan kendi rolüne geçer.
  • Çalışan ve yönetici ilk dönem hedeflerini birlikte yazar.
  • Eksik kalan belge, hesap veya zimmet varsa kapanış öncesinde tamamlanır.
Onboarding’in ilk işi, ilk günden önce kimin neyi yapacağını yazmaktır.

Onboarding neden önemlidir?

  • İlk izlenim oluşur: çalışan, şirketin düzenini ilk gün kendi deneyimiyle görür; hazır bir masa ve çalışan bir hesap, düzenin en somut göstergesidir.
  • Bilgi güvenliği başlar: hesap ve yetkiler doğru kişiye, doğru kapsamda, zamanında verilir; gereğinden geniş yetkiyle başlayan hesaplar sonradan toparlanması zor bir risk bırakır.
  • Ekip zamanı korunur: hazırlık eksiklerinin giderilmesi için yönetici ve ekip arkadaşlarının ilk haftalarda yaptığı ara düzeltmeler azalır.
  • Eksik kalan iş görünür olur: evrak, zimmet ve eğitim gibi adımlar bir listede izlendiği için “unutulan” bir şey kalmaz.
  • Çıkış süreci kolaylaşır: işe girişte neyin teslim edildiği kayıtlıysa, ayrılışta neyin iade edileceği de bellidir.

Onboarding süreci kaç gün sürer?

Tek bir doğru süre yoktur; pozisyona, ekibin yapısına ve öğrenilmesi gereken işin karmaşıklığına göre değişir. Süreyi tartışmaktan önce sürecin ne zaman bittiğini tanımlamak gerekir. Üç ölçü işe yarar: işe giriş kontrol listesindeki tüm adımların tamamlanması, zorunlu eğitimlerin alınması ve yöneticinin çalışanın artık kendi başına çalışabildiğini kayda geçirmesi. Bu üç ölçü gerçekleştiğinde sürecin “kapandığını” söyleyebilirsiniz; kapanış tarihi, şirket içindeki kendi sürenizin de ilk ölçüsü olur. Kendi sürenizi ölçmek için işe başlama tarihini ve kapanış tarihini kayıtta tutmanız yeterlidir; birkaç kişiden sonra ortalama sürenizin ve en çok bekleyen adımın hangisi olduğu görünür hale gelir.

Yeni başlayan çalışanın hesap, zimmet ve eğitim adımlarını kim takip eder?

Adımları tek kişi yapamaz, ama tek kişi izlemelidir. Genellikle İK süreç sahibidir; diğer birimler kendi adımının sahibidir. Aşağıdaki tablo tipik bir paylaşımı gösteriyor; kendi organizasyonunuza göre uyarlayın.

BirimÜstlendiği adımlarNe zaman?
İnsan kaynaklarıSözleşme ve evrak, süreç takibi, oryantasyon planıİşe başlamadan önce ve süreç boyunca
Bilgi teknolojileriE-posta hesabı, sistem erişimleri, cihaz kurulumuİlk günden önce hazır olmalı
İdari işlerMasa, erişim kartı, zimmetli ekipmanın teslimiİlk gün veya öncesinde
Yöneticiİlk hafta planı, görev tanımı, ekip tanıtımı, uyum görüşmeleriİlk gün ve oryantasyon boyunca
Yeni çalışanBelge teslimi, eğitimlere katılım, geri bildirimİlk günlerde

Tablo, görev dağılımını gösterir ama tamamlandığını göstermez. Süreç sahibinin kimin hangi adımı bitirdiğini bir bakışta görmesi gerekir; yoksa takip, telefonlaşma ve e-posta hatırlatmalarına dönüşür.

Sistem yokken basit bir onboarding checklist’i nasıl kurulur?

Elinizde henüz bir sistem yoksa bile asgari bir düzen kurabilirsiniz. İlk yeni çalışan geldiğinde onboarding kontrol listenizin iskeletini oluşturan şu beş şeyi yazılı hale getirin:

  1. Her birim için işe giriş adımlarının listesi ve her adımın sahibi.
  2. Adımların hangi tarihe kadar tamamlanacağı; ilk günden önce hazır olması gerekenler ayrı işaretlenir.
  3. Listenin tek bir yerde durduğu ve tamamlanan adımı herkesin işaretlediği bir dosya.
  4. İlk haftanın sonunda yönetici ile çalışanın kısa bir kontrol görüşmesi.
  5. Sürecin kapandığı tarih ve kapanışı onaylayan kişi.

Oryantasyon eğitimi nedir, onboarding ile aynı şey mi?

Hayır, ama ilişkilidir. Oryantasyon, onboarding’in tanıtma ve öğretme kısmıdır: kurumu, ekibi, ürünleri ve kuralları tanıtan eğitimler. Onboarding ise bunun yanında evrak, hesap ve zimmet gibi lojistik adımları da kapsar. Oryantasyonu eksiksiz yapıp bilgisayarı hazır etmemek ya da bilgisayarı hazır edip hiçbir tanıtım yapmamak, onboarding’i yarım bırakır. İkisini ayrı sahiplere vermek de mümkündür: oryantasyon içeriğini yönetici ve eğitim sorumlusu, lojistik adımları ise İK ile bilgi teknolojileri ve idari işler yürütür; yeter ki ikisi aynı kontrol listesinde buluşsun ve çalışan için tek bir akış olarak görünsün.

Excel, e-posta ve mesajlaşma grubuyla onboarding nerede yeter?

Yılda birkaç kişi alan küçük bir şirkette, ortak bir tablo ve yöneticinin gönderdiği bir e-posta çoğu adımı taşır. Kırılma, aynı dönemde birkaç kişi işe başladığında ve adımlar üç dört birime dağıldığında yaşanır. Mesajlaşma grubunda “bilgisayar hazır mı?” diye sorulur, cevap ertesi gün gelir. Tablo bir kişide güncellenir, diğerleri eski sürümle çalışır. En sinsi sorun şudur: hiçbir adım eksik görünmez, çünkü eksik olduğunu gösterecek bir liste yoktur. Yeni çalışan ilk haftanın sonunda hâlâ sistem erişimi beklediğinde sorun fark edilir.

KurumsalPortal’da onboarding nasıl yürür?

Onboarding & Offboarding Yönetimi modülü işe giriş ve ayrılış için ayrı kontrol listeleri planlar; evraktan çıkış belgesine kadar her adımın tamamlanıp tamamlanmadığı tek yerden izlenir. Yeni çalışanın oryantasyonu ve eğitimi plana bağlanıp uygulanır, zimmet teslimi kayda geçer. Hesap açma gibi adımlar İK, bilgi teknolojileri, idari işler ve yöneticiler arasında paylaştırılır; her birim kendi adımını tamamladıkça süreç ilerler ve yeni çalışanın hangi aşamada olduğu görülür.

Modül KurumsalPortal’ın bir parçasıdır; platform müşterinin kendi sunucusunda çalışır ve telefon tarayıcısından kullanılır. Gerekli modüllerle başlanır; ihtiyaç büyüdükçe yeni modüller aynı kullanıcı, yetki ve bildirim altyapısına eklenir. Onboarding’den önceki ilan, başvuru, değerlendirme ve mülakat adımları ise İş Başvuru Yönetimi modülünde merkezi bir aday havuzunda izlenir.

Onboarding akışınızı birimler arasında paylaştırıp tek yerden izlemek istiyorsanız Onboarding & Offboarding Yönetimi modülüne ve KurumsalPortal genel yapısına göz atabilir, mevcut adımlarınızı ihtiyaç analizinde birlikte çıkarabiliriz.

Sık sorulanlar

Onboarding süreci nedir?

Yeni çalışanın evrak, hesap, zimmet, eğitim ve oryantasyon adımlarını tamamlayarak işe ve kuruma uyum sağladığı işe alıştırma sürecidir. İşe başlamadan önce başlar ve oryantasyon döneminin sonunda kapanır.

Onboarding ve offboarding arasındaki fark nedir?

Onboarding işe girişte, offboarding işten ayrılışta yürütülen süreçtir. Birincisi evrak, hesap açma, zimmet teslimi ve eğitimi kapsar; ikincisi zimmet iadesi, hesap ve erişim kapatma ile çıkış belgelerini kapsar.

Onboarding sürecini kim yönetir?

Süreç sahibi genellikle insan kaynaklarıdır; ancak adımlar bilgi teknolojileri, idari işler ve yöneticiler arasında paylaşılır. KurumsalPortal’da her birim kendi adımını tamamladıkça süreç ilerler.

Onboarding’de en sık unutulan adım nedir?

Birimler arası adımlar: hesabın ve erişimin ilk gün hazır olması, zimmet teslimi ve eğitimlerin atanması. Bu adımlar birden fazla kişiye bağlı olduğundan tek bir kontrol listesinde izlenmediklerinde aksar.

Onboarding takip edilebilir mi?

Evet. KurumsalPortal Onboarding & Offboarding Yönetimi modülünde evrak, hesap, eğitim ve zimmet adımları kontrol listesiyle izlenir; yeni çalışanın hangi aşamada olduğu görülür.

FU
Ferhat Uğurlu · YazSis Ekibi

YazSis ekibiyle birlikte kurumsal yazılım, yapay zekâ ve dijital dönüşüm ürünleri geliştiriyor.