Türkiye'de karbon piyasasının işleyiş kuralları belirlendi: Piyasayı EPİAŞ işletecek

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) hazırladığı Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Piyasasının İşletilmesine İlişkin Yönetmelik, 21 Ekim 2026 tarihli ve 33407 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Dünya Gazetesi'nin aynı gün yayımlanan haberine göre yönetmelik, emisyon tahsisatlarının nasıl satılacağını, alınıp satılacağını ve kayıt altında tutulacağını belirliyor.

• Piyasayı Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) işletecek: tahsisatların ilk kez satıldığı birincil piyasa, şirketler arası alım satımın yapıldığı ikincil piyasa ve tahsisatların oluşturulup transfer ve teslim edildiği İşlem Kayıt Sistemi (İKS).
• Hukukçular Evi'nin özetine göre ETS kapsamındaki işletmeler İKS'de hesap açmak zorunda; spot piyasada işlemler ayda en az dört iş günü 10.00-15.00 arasında yapılacak.
• Teklifler lot üzerinden veriliyor: 1 lot 100 tahsisata, her tahsisat 1 ton CO2 eşdeğerine karşılık geliyor.
• Kapsam yılda 50 bin ton CO2 eşdeğerinin üzerinde salım yapan tesisleri içeriyor. Pilot sektörler elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre.

Dünya'ya göre pilot dönem 2026 ve 2027 sistem yıllarını kapsıyor: 2026 için raporlama yapılacak; şirketlerin tahsisat teslim etmesi ise ilk olarak 2027 emisyonları için bekleniyor. Kayıt sistemi ile birincil ve spot piyasalar faaliyete geçene dek yapılacak işlemler yalnızca sanal olacak; bu aşamada gerçek tahsisat teslimi, fatura ya da ödeme gerekmeyecek. Kapsamı belirleyen temel ETS yönetmeliği 27 Ağustos 2026'da yayımlanmıştı.

Neden önemli?

Habere göre maliyetin boyutunu iki etken belirleyecek: şirketlere ücret alınmadan verilecek tahsisat miktarı ve piyasada belirlenecek karbon fiyatı; bu yüzden gerçek maliyet henüz netleşmiş değil. Dünya ayrıca yurt içinde bir karbon piyasası kurulmasının, AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) bağlamındaki yükümlülükleri tek başına sona erdirmediğini ve bunun ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatıyor. Kapsamdaki tesislerin İKS hesabı, doğrulanmış emisyon raporu ve tahsisat takibi için sorumlu kişileri ve iç süreçleri şimdiden netleştirmesi yerinde olur. Kapsam dışındaki tedarikçiler için de emisyon verisini düzenli tutmak, büyük müşterilerin veri taleplerine yanıt vermeyi kolaylaştırabilir.

Tesis bazında emisyon hesabına bir örnek için karbon ayak izi projemize bakabilirsiniz.