DARPA, kuantum kıyaslama programında IBM, IonQ, Atom Computing ve Diraq'ı son aşamaya taşıdı

ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA), 7 Ekim 2026'da Kuantum Kıyaslama Girişimi'nin (QBI) son aşaması olan Stage C'ye dört kuruluşu taşıdığını duyurdu: Atom Computing, Diraq, IBM ve IonQ. Microsoft ve PsiQuantum, QBI'ın öncülü olan US2QC pilot programı üzerinden bu aşamaya daha önce geçmişti; yeni seçilen dört şirket onlara katıldı.

• Dört şirket farklı yöntemler kullanıyor: Atom Computing nötr atom dizileri, Diraq silikon CMOS spin kübitleri, IBM modüler süperiletken işlemciler, IonQ ise iyon tuzağı teknolojisi.
• QBI 2024 ortasında başladı ve 20'den fazla şirketi değerlendirdi. Amaç, herhangi bir yaklaşımın 2033'e kadar hesaplama değeri maliyetini aşan, kullanışlı ölçekte bir kuantum bilgisayara ulaşıp ulaşamayacağını görmek.
• Stage C'de devletin değerlendirme ekibi şirketlerle birlikte çalışacak ve önerilen kullanışlı ölçekteki sistemlerin tasarımlarına uygun inşa edilip öngörülen şekilde çalışıp çalışamayacağını sınayacak. DARPA, programın kazanan seçen bir yarışma olmadığını vurguluyor.
• IBM'in aynı gün yaptığı açıklamaya göre şirket, ilk hataya dayanıklı kuantum sistemini 2029'da teslim etmeyi planlıyor.

QBI Genel Müdürü Micah Stoutimore, Stage C'yi planlardan kanıta geçilen aşama olarak tanımladı ve birinin 2033'e kadar kullanışlı ölçekte bir kuantum bilgisayar kuracağı beklentisinin giderek güçlendiğini söyledi. DARPA, ilerleyen dönemde başka şirketleri de bu aşamaya taşımayı bekliyor.

Neden önemli?

Kuantum bilgisayarlar henüz şirketlerin günlük işlerinde kullanılmıyor ve DARPA'nın değerlendirmesi de test aşamasında. Yine de bir kamu değerlendirme ekibinin önerilen sistemleri test etmeye başlaması ve IBM'in 2029 hedefi, teknolojinin araştırmadan mühendislik aşamasına yaklaştığı şeklinde yorumlanabilir. Uzun vadeli BT planı yapan şirketlerin, tedarikçilerinin kuantum yol haritalarını ve kuantuma dayanıklı şifreleme gibi hazırlık konularını izlemesi yararlı olabilir.