ABD, gelişmiş yapay zekâ çiplerine yurt dışındaki veri merkezleri üzerinden uzaktan erişimi lisansa bağlıyor

ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı BIS, gelişmiş çiplerin kısıtlı ülkelerdeki şirketlere hizmet veren veri merkezlerine gönderilmesini lisansa bağlayan bir kural yayımladı.

FUFerhat UğurluYazSis EkibiYayın: 17 Kasım 20262 dk okuma
Kısaca

Hukuk bürosu Nixon Peabody'nin aktardığına göre ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), 16 Kasım 2026'da gelişmiş çiplere uzaktan erişimi ele alan geçici bir nihai kural yayımladı. Kural, belirli bir kapasitenin üzerinde Çin merkezli şirketlere hizmet veren veri merkezlerine çip gönderimini lisansa bağlıyor ve beş ülke için yeni lisans şartı getiriyor.

Hukuk bürosu Nixon Peabody'nin 17 Kasım 2026 tarihli bilgi notuna göre ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), 16 Kasım'da "Addressing Remote Access to Advanced Semiconductors" başlıklı geçici bir nihai kural yayımladı. Nota göre kural, mevcut çip denetimlerinde görülen bir boşluğu kapatmayı amaçlıyor: Çin'deki ve kısıtlı sayılan diğer ülkelerdeki şirketler, çipleri ithal etmek yerine üçüncü ülkelerdeki veri merkezlerinden ABD tasarımı işlem gücü kiralayabiliyor. Tom's Hardware de kuralı, bulut kiralama yoluyla ihracat denetimlerinin aşılmasına karşı bir adım olarak aktardı.

  • Lisans şartı: İhracatçı, gelişmiş çip ya da sunucunun, merkezi Çin'de, D:5 ülke grubundaki başka bir yerde ya da Makao'da bulunan şirketlere 12 milyonun üzerinde toplam işlem performansı (TPP) sağlayan bir veri merkezine gideceğini biliyorsa lisans alması gerekiyor.
  • Bağlantılı veri merkezleri: Eşik, tek bir tesisteki ya da birbirine bağlı veri merkezlerindeki kapasite birlikte sayılarak hesaplanıyor.
  • Beş ülke: Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya için yeni lisans şartları getiriliyor.
  • Takvim: Nota göre BIS, kuralın 19 Kasım'da resmen yayımlanıp yürürlüğe girmesinin beklendiğini bildirdi; mevcut düzenlemeler için 90 günlük lisans süresi ve 60 günlük görüş bildirme süresi yayım tarihinden başlıyor.

Neden önemli?

Nixon Peabody'ye göre değişiklikler çip ve sunucu üreticilerini, dağıtıcıları, bulut ve veri merkezi işletmecilerini ve bunların müşterilerini, hem ABD'de hem yurt dışında ilgilendiriyor. Not ayrıca ihracatçılardan, yabancı veri merkezinin müşterisini tanıma kontrolleri hakkında yeterli bilgi almalarının bekleneceğini belirtiyor. Kural aynı zamanda Ocak 2025 tarihli AI Diffusion Rule'u resmen yürürlükten kaldırıyor.

Türkiye, notta yeni lisans şartı getirilen beş ülke arasında sayılmıyor. Yine de yurt dışındaki sağlayıcılardan GPU kapasitesi kiralayan ya da veri merkezi yatırımı planlayan Türkiye'deki şirketler, sağlayıcıların ortaklık yapısı ve nihai müşteri hakkında daha ayrıntılı bilgi istemesiyle karşılaşabilir. Sözleşme ve tedarik planlarında bu doğrulama adımlarına zaman ayırmak yerinde olur.

Kaynaklar

FU
Ferhat Uğurlu · YazSis Ekibi

YazSis ekibiyle birlikte kurumsal yazılım, yapay zekâ ve dijital dönüşüm ürünleri geliştiriyor.