AB Adalet Divanı Genel Avukatı: Yapay zekâ sohbet botları basın yayıncılarının haklarını ihlal edebilir

Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın 3 Kasım 2026 tarihli 155/26 sayılı basın bültenine göre Genel Avukat Maciej Szpunar, C-250/25 sayılı Like Company davasında görüşünü açıkladı. Macaristan'da web portalları işleten Like Company, Google'ın Gemini sohbet botu aracılığıyla makalelerini çoğalttığını ve kamuya sunduğunu öne sürerek Budapeşte Bölge Mahkemesi'nde dava açmıştı; mahkeme dört soruyu Divan'a yöneltti.

• Genel Avukat, dil modeli eğitimine ilişkin iki sorunun varsayımsal olduğunu ve kabul edilemez sayılması gerektiğini söyledi; konunun eksik kalmaması için eğitim amaçlı kullanımın genel olarak metin ve veri madenciliği istisnası kapsamında serbest olduğunu da ekledi.
• Görüşe göre yayıncı hakkı, haberlerdeki olguları değil, yalnızca yayının kendine özgü ifade biçimini koruyor.
• Genel Avukat'a göre çoğaltma hakkının ihlali iki etkene bağlı: sohbet botunun içeriğe hukuka aykırı biçimde, örneğin ödeme duvarı gibi teknik önlemleri aşarak erişip erişmediği ve yanıtın, kullanıcının asıl habere gitmesine gerek bırakmayacak ölçüde yayının ifade biçimini tanınır biçimde tekrar edip etmediği.
• Genel Avukat'a göre bu kullanımlar sağlayıcının iş modelinin doğal bir parçasıysa ya da sağlayıcı bunlara karşı inandırıcı ve etkili önlemler almadıysa sorumluluk sohbet botu sağlayıcısına ait.

Neden önemli?

Basın bültenine göre bu, Divan'a ulaşan ilk üretken yapay zekâ davası. Genel Avukat görüşleri Divan'ı bağlamıyor; yargıçlar müzakerelere başladı ve karar daha sonra verilecek. Divan aynı yönde karar verirse, web'den anlık bilgi çeken (RAG) yapay zekâ asistanları geliştiren ya da kullanan şirketler için yanıtlarda kaynak metnin ne ölçüde tekrarlandığı ve ödeme duvarlı içeriğe nasıl erişildiği belirleyici sorular haline gelebilir. AB'de hizmet veren ya da Avrupa'daki haber içeriğini işleyen Türk şirketlerinin kendi yapay zekâ ürünlerinde bu iki noktayı şimdiden izlemesi yararlı olabilir.