RevPAR nasıl hesaplanır? Doluluk oranı hesaplama, otel ADR ve RevPAR formülleri
RevPAR nasıl hesaplanır? Doluluk oranı hesaplama, otel ADR ve RevPAR formülleri küçük bir otel örneğiyle; hangi kararda hangi göstergeye bakılır.
RevPAR, bir otelin belirli bir dönemdeki toplam oda gelirinin aynı dönemde satışa sunulan oda sayısına bölünmesiyle hesaplanır; aynı sonuç doluluk oranı ile ADR’nin çarpımından da çıkar. Doluluk oranı satılan odaların satışa sunulan odalara oranı, ADR ise oda gelirinin satılan odaya bölümüdür. Üç gösterge birlikte okunduğunda fiyat ve doluluk kararları daha dengeli verilir.
Bir otelin sahibi iki ayı karşılaştırıyor. Temmuz’da odaların neredeyse hepsi dolmuş ama kasa beklediği kadar dolmamış; Ağustos’ta daha az oda satılmış ama gelir daha iyi görünüyor. Hangi ay daha başarılı? Doluluk tek başına cevap vermiyor, çünkü fiyatı hesaba katmıyor; ortalama fiyat tek başına cevap vermiyor, çünkü kaç odanın boş kaldığını söylemiyor. Otelcilikte bu yüzden üç gösterge birlikte okunur: doluluk oranı, ADR ve ikisini tek rakamda birleştiren RevPAR. RevPAR nasıl hesaplanır sorusunun cevabı da bu iki göstergeden geçer.
RevPAR (Revenue Per Available Room), bir otelin belirli bir dönemdeki toplam oda gelirinin aynı dönemde satışa sunulan oda sayısına bölünmesiyle bulunan, satışa sunulan oda başına gelirdir. Bu yazıda üç göstergenin formülünü varsayımsal bir otel üzerinde adım adım hesaplıyor, hangi kararda hangisine bakılacağını ve sık yapılan hataları sıralıyoruz.
Doluluk oranı hesaplama nasıl yapılır?
Doluluk oranı, satılan oda geceleri sayısının satışa sunulan oda geceleri sayısına bölünüp yüzdeye çevrilmesiyle bulunur. Satışa sunulan oda gecesi, oda sayısının gün sayısıyla çarpımıdır. Örneğin 40 odalı bir otelde 30 günlük bir ayda satışa sunulan oda gecesi 40 × 30 = 1.200’dür. Bu ay 900 oda gecesi satıldıysa doluluk 900 ÷ 1.200 = 0,75, yani yüzde 75’tir.
Otelcilikte ADR nedir, otel ADR hesaplama nasıl yapılır?
ADR (Average Daily Rate, ortalama günlük oda fiyatı), oda gelirinin satılan oda geceleri sayısına bölünmesiyle bulunur. Formül oda geliri ÷ satılan oda gecesidir. Önemli olan paydanın satılan oda olmasıdır; boş odalar ADR’yi etkilemez. Örnek otelin bu ayki oda geliri 1.350.000 ise ADR 1.350.000 ÷ 900 = 1.500’dür.
RevPAR nasıl hesaplanır? İki yol, aynı sonuç
RevPAR’ı iki yolla bulabilirsiniz: toplam oda gelirini satışa sunulan oda geceleri sayısına bölmek ya da doluluk oranını ADR ile çarpmak. Aynı varsayımsal otel için iki yol aynı sonucu verir.
| Gösterge | Formül | Örnek hesap | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Doluluk oranı | Satılan oda gecesi ÷ satışa sunulan oda gecesi | 900 ÷ 1.200 | 0,75 (yüzde 75) |
| ADR | Oda geliri ÷ satılan oda gecesi | 1.350.000 ÷ 900 | 1.500 |
| RevPAR (1. yol) | Oda geliri ÷ satışa sunulan oda gecesi | 1.350.000 ÷ 1.200 | 1.125 |
| RevPAR (2. yol) | Doluluk × ADR | 0,75 × 1.500 | 1.125 |
İki otelin karşılaştırması: neden RevPAR’a bakılır?
Varsayımsal A oteli yüzde 80 doluluk ve 1.000 ADR ile çalışıyor; B oteli yüzde 60 doluluk ve 1.500 ADR ile. Doluluğa bakan A’yı, fiyata bakan B’yi başarılı bulur. RevPAR ise A için 0,80 × 1.000 = 800, B için 0,60 × 1.500 = 900 çıkarır. Satışa sunulan her oda başına B daha fazla gelir üretmektedir. Yine de RevPAR maliyeti göstermez: dolu oda başına temizlik, personel ve enerji gideri farklıysa kârlılık sıralaması değişebilir. RevPAR bu yüzden yönü gösteren bir pusuladır, kâr tablosu değildir.
Hafta içi ve hafta sonu neden ayrı okunmalı?
Aylık tek bir RevPAR, aynı ayın içindeki farkları gizler. Varsayımsal bir otelde hafta içi doluluk yüzde 60 ve ADR 1.100 ise hafta içi RevPAR 660’tır; hafta sonu doluluk yüzde 95 ve ADR 1.800 ise hafta sonu RevPAR 1.710’dur. Aylık ortalama ikisinin arasında bir yerde çıkar ve hafta içi boş kalan odaların asıl sorun olduğunu söylemez. Gösterge ne kadar kısa dönemler ve segmentler için hesaplanırsa karar o kadar isabetli olur: gün, hafta sonu, sezon, oda tipi ve satış kanalı bazında bakın.
Hangi kararda hangi göstergeye bakılır?
| Karar | Önce bakılacak gösterge | Neden |
|---|---|---|
| Fiyat artırmak | ADR ile doluluk birlikte | Fiyat artarken doluluk düşüyorsa RevPAR’ın artıp artmadığına bakmak gerekir. |
| Kampanya yapmak | Doluluk ve RevPAR | Doluluk artışı fiyat düşüşünü karşılıyor mu, bunu RevPAR gösterir. |
| İki dönemi kıyaslamak | RevPAR | Doluluk ve fiyatı tek rakamda toplar. |
| Kanalları değerlendirmek | Kanal bazlı ADR | Aynı doluluğu getiren kanalların fiyat ortalaması farklı olabilir. |
| Geçen yılla kıyaslamak | Aynı tanımlarla RevPAR | Mevcut oda tanımı yıldan yıla değişirse karşılaştırma bozulur. |
Hesaplamada sık yapılan hatalar
- Günlük doluluk yüzdelerinin ortalamasını almak: dönem doluluğu, toplam satılan oda gecesinin toplam satışa sunulan oda gecesine bölünmesiyle bulunur.
- Oda geliri yerine toplam geliri kullanmak: restoran ve spa gibi gelirler ADR ve RevPAR’a girmez.
- Servis dışı odaları bir ay sayıp bir ay saymamak: hangisini seçtiyseniz tutarlı kullanın.
- Bedelsiz konaklayan ya da ikram edilen odaları hesaba nasıl kattığınızı belirlememek.
- Vergi dahil ve hariç tutarları karıştırmak: gelirde tek bir yöntem seçin.
- İptal ve no-show gelirini yanlış döneme yazmak.
Bu üç göstergenin sınırları nelerdir?
Hiçbiri tek başına tam resmi vermez. Kanal komisyonu düşülmeden hesaplanan ADR, net kazancı olduğundan yüksek gösterir. Yarım pansiyon gibi paketlerde yemek bedelinin oda gelirine dahil edilip edilmediği ADR’yi doğrudan etkiler. Oda tipi karması değiştiğinde, örneğin daha çok süit satıldığında, ADR artar ama bunun fiyat artışı mı yoksa ürün karması değişimi mi olduğu görünmez. Bu yüzden tanımları bir kez yazın, her dönemde aynı yöntemi kullanın ve değişiklikleri not alın.
Excel ile doluluk, ADR ve RevPAR takibi
Günlük bir tablo kurmak yeterlidir: tarih, satışa sunulan oda, satılan oda ve oda geliri sütunları girdi, doluluk, ADR ve RevPAR sütunları formüldür. Ay sonunda sütun toplamlarını alın, yüzdeleri toplamlardan yeniden hesaplayın. Bu düzen, verinin tek yerden ve düzenli girildiği küçük bir otelde iyi çalışır. Sorun, satılan oda sayısının bir kaynaktan, gelirin başka bir kaynaktan elle taşındığı ve kanal bazlı ayrımın istendiği noktada başlar: bir gün atlanır, bir iptal düşülmez ve rakamlar tutmaz. O noktada tablodaki sayılara güvenmek zorlaşır.
| Sütun | Ne girilir | Formül |
|---|---|---|
| A: Tarih | Günün tarihi | Elle girilir |
| B: Satışa sunulan oda | O gün satılabilecek oda sayısı | Elle girilir (servis dışı kararınıza göre) |
| C: Satılan oda | O gece dolu olan oda sayısı | Elle ya da sistemden alınır |
| D: Oda geliri | Yalnızca konaklama geliri | Elle ya da sistemden alınır |
| E: Doluluk | Satılan oda oranı | =C÷B |
| F: ADR | Satılan oda başına gelir | =D÷C |
| Ay toplamı: RevPAR | Oda geliri toplamı ÷ satışa sunulan oda toplamı | =D toplamı ÷ B toplamı |
- Ay sonunda B, C ve D sütunlarının toplamını alın; günlük yüzdeleri ortalamayın.
- Doluluk, ADR ve RevPAR’ı bu toplamlardan yeniden hesaplayın.
- Rezervasyon kaydındaki satılan oda sayısıyla tablodaki toplamı karşılaştırın; fark varsa gün gün bulun.
- Aynı hesabı geçen yılın aynı ayı için yapın ve tanımların aynı kaldığından emin olun.
YazSis otel yönetimi bu göstergeleri nasıl destekler?
Rezervasyon & Otel Yönetimi platformunda rezervasyon, oda ataması, konaklama hareketleri ve folyo aynı kayıtta durur; doluluk, ortalama fiyat, gelir, kanal ve operasyon göstergeleri karşılaştırılabilir. Ödeme, bakiye, gelir ve doluluk göstergeleri raporlanır. RevPAR bu göstergelerden hesaplanan bir sonuçtur; platformda ayrı bir RevPAR ekranı olduğunu iddia etmiyoruz, ama gerekli girdilerin güvenilir ve tek kaynaktan gelmesi hesabı kolaylaştırır. Hangi kararda hangi göstergeye bakacağınıza yönetim ekibi olarak siz karar verirsiniz; sistemin işi, o kararı destekleyecek sayıları tutarlı ve güncel tutmaktır.
Raporlamayı Excel’e taşımadan, rezervasyonun alındığı yerde ölçmek istiyorsanız otel yönetimi sayfasında demo talebinde bulunabilirsiniz.
Sık sorulanlar
ADR ile ortalama oda fiyatı aynı şey mi?
ADR, oda gelirinin satılan oda gecesi sayısına bölünmesidir. Bazı raporlarda “ortalama fiyat” farklı tanımlanabilir; paydanın satılan oda olduğundan emin olun.
RevPAR yüksekse otel kârlı mıdır?
Zorunlu olarak değil. RevPAR gelir göstergesidir; maliyeti içermez. Dolu oda başına temizlik, personel ve enerji gideri farklıysa kârlılık sıralaması değişebilir.
Doluluk oranı yüzde kaç iyi sayılır?
Evrensel bir eşik yok; tesis türüne, konuma ve sezona göre değişir. Biz bir sayı vermiyoruz; kendi geçmiş dönemlerinizle ve benzer tesislerle aynı tanımlarla karşılaştırın.
Satışa sunulan odaya servis dışı odalar dahil mi?
Bu bir tanım tercihidir ve işletmeye göre değişir. Hangisini seçerseniz seçin tutarlı kullanın; aksi hâlde dönemler karşılaştırılamaz.
Otel yönetim sistemi RevPAR’ı hesaplar mı?
YazSis otel platformu doluluk, ortalama fiyat ve gelir göstergelerini raporlar; RevPAR bu göstergelerden hesaplanan bir sonuçtur.
Diğer yazılar
Depo stok sayımı nasıl yapılır? Lojistik depoda yöntemler, hata kaynakları ve RFID
Rampada kamyon bekliyor, listede 24 palet var, sayılan 23. Depo sayımının yöntemlerini, hata kaynaklarını ve sevkiyat öncesi kontrolü yavaşlatmadan yapmanın yollarını RFID ile birlikte anlatıyoruz.
20 Kasım 2026 · 6 dk okumaKOBİ dijital dönüşüm destek programı (KOSGEB): Şartlar, başvuru ve hazırlık
KOSGEB’in KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı bir nakit hibe değil, faiz giderine verilen destektir. Resmî şartları, başvuru adımlarını ve başvurudan önce hazırlanacak süreç envanterini anlatıyoruz.
20 Kasım 2026 · 6 dk okumaIoT nedir, ne işe yarar? Nesnelerin interneti ve üretimde kullanım alanları
IoT, fiziksel olayı kaynağında veriye çevirip yazılıma taşımaktır. Üretim ve depoda sensörden ekrana uzanan zinciri, kullanım alanlarını ve başlamadan önce sorulacak soruları sade bir dille anlatıyoruz.
20 Kasım 2026 · 6 dk okuma