Chatbot ve KVKK: Yapay zekâ asistanında müşteri verisi, aydınlatma ve saklama süresi
Chatbot ve KVKK: sohbetteki kişisel veri, WhatsApp chatbot aydınlatma metni, açık rıza, saklama süresi ve silme talebi. 6698 sayılı Kanun’la genel çerçeve.
Chatbot ve KVKK ilişkisinde temel nokta şudur: müşterinin sohbette yazdığı ad, telefon, adres ve mesaj içeriği kişisel veridir; chatbot’u kullanan işletme genellikle veri sorumlusu olarak aydınlatma, güvenlik, saklama ve ilgili kişi taleplerinden sorumludur. Konuşma geçmişi ve denetim izi bu işi kolaylaştırır, ama aydınlatma metnini, saklama süresini ve silme sürecini işletme belirler.
Bir müşteri WhatsApp’tan yazıyor: adını, telefon numarasını, bir ürünle ilgili şikâyetini ve belki bir sağlık durumunu paylaşıyor. Karşıda bir chatbot var. Konuşma kaydedilecek mi, kimler görecek, ne kadar saklanacak, müşteri silinmesini isterse ne olacak? Bu sorular çoğu zaman chatbot kurulduktan sonra sorulur; oysa asıl kararlar kurulumdan önce verilir. Aşağıda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun ilgili maddelerini mevzuat.gov.tr metninden okuyarak chatbot konuşmalarına uyarladık. Amaç hukuki görüş vermek değil, chatbot ve KVKK açısından kurulumdan önce sorulması gereken soruları belirlemek.
Chatbot ve KVKK ilişkisi, bir chatbot’un müşteriyle yaptığı konuşmalarda işlenen kişisel verilerin 6698 sayılı Kanun çerçevesinde nasıl toplandığını, kullanıldığını, saklandığını ve silindiğini kapsayan konudur. Konuya iki ürünün gözünden bakıyoruz: AI WhatsApp Asistanı ve AI Satış ve Karşılama Asistanı.
Chatbot konuşmasında hangi kişisel veri oluşur?
Kanun’un 3. maddesi kişisel veriyi kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlar. Chatbot bağlamında bu, görünenden geniştir:
- Müşterinin yazdığı ad, soyad, telefon numarası, e-posta ve adres.
- WhatsApp ya da site üzerinden gelen iletişim bilgisi ve konuşmanın tarihi.
- Mesajın içeriği: sipariş, randevu, şikâyet, ihtiyaç ve bütçe gibi anlatımlar.
- Asistanın ürettiği özetler ve nitelendirme notları; bunlar da kişiye bağlanıyorsa kişisel veridir.
- Müşterinin kendiliğinden yazdığı sağlık, din gibi bilgiler: Kanun’un 6. maddesi bunları özel nitelikli kişisel veri sayar.
Son madde dikkat ister. Müşteri sağlık durumunu kendi isteğiyle yazabilir; asistanın bu tür bilgiyi hiç istememesi, yazıldığında insana devretmesi ya da yönlendirmesi ve özel nitelikli verinin işlenmesi için gereken ek önlemlerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Chatbot KVKK: Hangi madde chatbot’ta ne anlama gelir?
| Madde | Kanun kısaca ne söylüyor | Chatbot’taki karşılığı |
|---|---|---|
| 3 | Veri sorumlusu, işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyendir; veri işleyen onun adına işleyendir. | Chatbot’u kullanan işletme genellikle veri sorumlusu, yazılımı sağlayan taraf veri işleyen konumunda olabilir. Rolleri sözleşmede netleştirin. |
| 4 | Veri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmalı; gerekli süre kadar muhafaza edilmelidir. | Asistan yalnızca işe yarayan bilgiyi sormalı; konuşma geçmişi ne amaçla ve ne kadar süre tutulacağı yazılı olmalı. |
| 5 | Kişisel veri açık rıza olmadan işlenemez; sözleşmenin kurulması ya da ifası, meşru menfaat gibi şartlardan biri varsa rıza aranmaz. | Her konuşmanın hangi şarta dayandığı belirlenmeli. Hangi şartın geçerli olduğu somut duruma bağlıdır; uzmanınızla netleştirin. |
| 6 | Sağlık gibi özel nitelikli verilerin işlenmesi kural olarak yasaktır; sayılı şartlar ve ek önlemler vardır. | Asistan sağlık bilgisi istememeli; müşteri yazarsa konuşma insana devredilmeli. |
| 10 | Veriler elde edilirken kimlik, amaç, aktarım, yöntem ve hukuki sebep ile haklar hakkında bilgi verilir. | İlk mesajda ya da konuşma başında aydınlatma metnine ulaşılabilmeli. |
| 11 ve 13 | Kişi verisini öğrenme, düzeltme, silme isteme ve otomatik analiz sonucuna itiraz haklarına sahiptir; başvurular en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır. | Konuşma kayıtlarına erişim ve silme taleplerini alacak, takip edecek bir yol olmalı. |
| 12 | Veri sorumlusu uygun güvenlik düzeyi için teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır; veri işleyenle birlikte sorumludur. | Konuşma kayıtlarına rol bazlı erişim, denetim izi ve sağlayıcıyla yazılı güvenlik sorumlulukları. |
Chatbot konuşma kayıtları ne kadar süre saklanır?
Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrası, kişisel verilerin şu ilkeye uygun saklanmasını ister:
İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.
Kanun metni, sohbet kaydı için “şu kadar süre saklanır” diye bir rakam vermez; süreyi amacınıza ve sektörünüzdeki diğer mevzuata göre siz belirlersiniz. Aynı Kanun’un 7. maddesi, işlemeyi gerektiren sebepler ortadan kalkınca kişisel verilerin resen ya da ilgili kişinin talebiyle silinmesini, yok edilmesini ya da anonim hâle getirilmesini söyler. Pratikte iki şey gerekir: konuşma kaydının neden tutulduğunu yazan bir amaç ve o amaç bittiğinde kaydı silecek ya da anonimleştirecek bir işleyiş.
WhatsApp chatbot için KVKK aydınlatma metni nasıl verilir?
Aydınlatma yükümlülüğü Kanun’un 10. maddesinde, verilerin elde edilmesi sırasında bilgi verilmesi olarak tanımlanır. Chatbot’ta bu, ilk temasta bir bağlantı ya da kısa bir metinle yapılır: veri sorumlusunun kimliği, verilerin hangi amaçla işleneceği, kimlere aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi, haklarınız. Metin sürümlü tutulursa hangi müşterinin hangi sürümü gördüğünü sonradan göstermek mümkün olur. Meta’nın WhatsApp için istediği mesaj izni (opt-in) ile KVKK’daki aydınlatma ve açık rıza ayrı kavramlardır; biri diğerinin yerine geçmez.
Yapay zekâ asistanı müşteri verisini saklıyor mu? Sağlayıcıya sorulacak sorular
- Konuşma kayıtları hangi ülkede ve hangi sistemde tutuluyor? Yurt dışına aktarım varsa Kanun’un 9. maddesindeki şartlar nasıl karşılanıyor?
- Konuşma geçmişine kimler erişebiliyor; rol ve yetki ayrımı var mı?
- Kayıtlar ne kadar süre tutuluyor, süreyi siz belirleyebiliyor musunuz?
- Silme ya da dışa aktarma talebi geldiğinde bu işlem ne kadar adımda yapılıyor?
- Müşteri sohbetleri yapay zekâ modelinin eğitiminde kullanılıyor mu?
- Özel nitelikli veri yazıldığında asistan ne yapıyor?
- Veri sorumlusu ve veri işleyen rolleri sözleşmede yazılı mı?
- Bir güvenlik olayında işletme nasıl ve ne zaman bilgilendiriliyor? Kanun’un 12. maddesi, verilerin kanuni olmayan yollarla elde edilmesi hâlinde ilgilisine ve Kurul’a en kısa sürede bildirimi öngörür.
Excel, WhatsApp grupları ve kişisel telefonlarla müşteri verisi tutmak
Az sayıda müşteriyle çalışan bir işletmede bir tablo ve bir iş telefonu çoğu zaman yeterlidir. Sorun, veri çoğaldığında başlar: müşteri bilgisi birkaç telefonda, birkaç tabloda ve e-posta eklerinde dağılır; kimin neye eriştiği bilinmez; silme talebi geldiğinde verinin her kopyasını bulmak zorlaşır. Chatbot bu dağınıklığı azaltabilir, çünkü konuşmaları tek kayıtta toplar; ama aynı kayıt, doğru yönetilmezse tek noktada büyük bir veri havuzuna da dönüşür. Merkezileşme, yetkinin ve saklama süresinin de merkezileşmesini gerektirir.
YazSis asistanlarında veri tarafı nasıl ele alınıyor?
AI WhatsApp Asistanı için ürün sayfası dört kontrol sayar: onaylı bilgi kaynakları, rol ve ekip bazlı yönlendirme, konuşma geçmişi ve denetim izi, KVKK odaklı veri politikası. AI Satış ve Karşılama Asistanı için izinli veri ve güvenli aktarım ile insan ekibe kontrollü devir listelenir. Bu özellikler konuşmanın kaydını, yetkiyi ve devri kolaylaştırır; ancak aydınlatma metninin içeriğini, saklama süresini ve silme sürecini işletmenizle birlikte belirlemek gerekir. Müşteri sohbeti dışında, şirket içi satış ve stok verisine soru sormak için tasarlanan Kurumsal Yapay Zekâ asistanı Fero ise uygulama veritabanına yalnızca okuma yetkili hesapla bağlanır; veriyi değiştiremez.
Super Randevu tarafında ürün sayfası daha somut bilgi verir: veriler ve yedekler Türkiye’deki sunucularda tutulur, her personel girişinde 2 adımlı doğrulama zorunludur, tıbbi kayıt (tanı, tedavi notu, reçete) tutulmaz, aydınlatma metni ve açık rıza sürümlü kayıt altındadır, silme ve dışa aktarma tek adımda yapılır. Bu bilgiler Super Randevu için geçerlidir. AI WhatsApp Asistanı ve AI Satış Asistanı için veri konumu, saklama süresi ve model kullanımı gibi ayrıntılar ürün sayfalarında yer almıyor; bunları proje başında yazılı olarak netleştirmenizi öneririz.
Chatbot kurmadan önce yedi adım
- Veri envanteri çıkarın: chatbot hangi kişisel verileri topluyor, nerede tutuyor?
- Amaç ve dayanağı yazın: her veri türü için neden işlendiğini ve hangi şarta dayandığını belirleyin.
- Aydınlatma metnini hazırlayın: ilk temasta ulaşılabilir olsun, sürümü kayıtlı tutulsun.
- Saklama süresini ve silme işleyişini belirleyin: süre dolunca kayıt kim tarafından, nasıl silinecek?
- Yasak konuları tanımlayın: sağlık bilgisi, kimlik numarası ya da kart bilgisi gibi konularda asistanın ne yapacağını ve ne zaman devredeceğini yazın.
- Yetki ve kayıtları kontrol edin: konuşma geçmişine kimin eriştiği izlenebilmeli; sağlayıcıyla roller sözleşmede yazılı olmalı.
- Talep kanalını belirleyin: erişim, düzeltme ve silme taleplerini kim alacak, hangi sürede yanıtlanacak?
Chatbot’unuzun konuşma kaydı, yetki ve devir kurallarını birlikte tasarlamak isterseniz AI WhatsApp Asistanı sayfasından ön görüşme açabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Chatbot KVKK kapsamına girer mi?
Chatbot müşterinin adı, telefonu, mesaj içeriği gibi kişisel verileri işliyorsa 6698 sayılı Kanun’un kapsamına girer. Chatbot’u kullanan işletme genellikle veri sorumlusudur; aydınlatma, güvenlik, saklama ve ilgili kişi talepleri onun sorumluluğundadır.
WhatsApp chatbot için KVKK aydınlatma metni gerekir mi?
Kanun’un 10. maddesi, veriler elde edilirken veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, aktarım, toplama yöntemi ve hukuki sebep ile hakların bildirilmesini ister. Chatbot’ta bu genellikle ilk temasta bir metin ya da bağlantıyla yerine getirilir; ayrıntı için uzmanınıza danışın.
Yapay zekâ asistanı müşteri verisini saklıyor mu?
AI WhatsApp Asistanı’nda konuşma geçmişi ve denetim izi tutulur. Verinin nerede, ne kadar süre ve hangi yetkiyle saklanacağı ürün sayfasında ayrıntılı değildir; proje başında yazılı olarak netleştirilmelidir. Super Randevu’da veriler Türkiye’deki sunucularda tutulur.
Chatbot konuşma kayıtları ne kadar süre saklanır?
Kanun, sohbet kaydı için sabit bir süre vermez; verilerin ilgili mevzuatta öngörülen ya da işlendikleri amaç için gerekli süre kadar tutulmasını ister. Süreyi amacınıza ve sektörünüzün mevzuatına göre belirleyip yazılı hale getirin.
Müşteri konuşmasının silinmesini isterse ne olur?
Kanun’un 11. maddesi kişiye verisinin silinmesini isteme hakkı tanır ve 13. madde başvuruların en geç otuz gün içinde sonuçlandırılmasını söyler. Talebi alacak, kaydı bulup silecek ya da anonimleştirecek bir işleyişi baştan kurmak gerekir.
Kaynaklar
Son mevzuat kontrolü: 23 Ekim 2026
Diğer yazılar
Depo stok sayımı nasıl yapılır? Lojistik depoda yöntemler, hata kaynakları ve RFID
Rampada kamyon bekliyor, listede 24 palet var, sayılan 23. Depo sayımının yöntemlerini, hata kaynaklarını ve sevkiyat öncesi kontrolü yavaşlatmadan yapmanın yollarını RFID ile birlikte anlatıyoruz.
20 Kasım 2026 · 6 dk okumaKOBİ dijital dönüşüm destek programı (KOSGEB): Şartlar, başvuru ve hazırlık
KOSGEB’in KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı bir nakit hibe değil, faiz giderine verilen destektir. Resmî şartları, başvuru adımlarını ve başvurudan önce hazırlanacak süreç envanterini anlatıyoruz.
20 Kasım 2026 · 6 dk okumaIoT nedir, ne işe yarar? Nesnelerin interneti ve üretimde kullanım alanları
IoT, fiziksel olayı kaynağında veriye çevirip yazılıma taşımaktır. Üretim ve depoda sensörden ekrana uzanan zinciri, kullanım alanlarını ve başlamadan önce sorulacak soruları sade bir dille anlatıyoruz.
20 Kasım 2026 · 6 dk okuma